سرمقاله این شماره ماهنامه مدیریت رسانه به قلم دکتر مریم حق شناس نگاشته شده است در ادامه ، سرمقاله ی نگاشته شده توسط ایشان را می خوانیم:

سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، به عنوان یک سازمان رسانه‌ای،ازطریق داشتن یک الگوی سازمان یادگیرنده،می‌تواند به یک سازمان کارآمدو پویاترتبدیل گرددو اثربخشی خود را برای انجام مأموریت ورسالت مهمی که برعهده دارد در راستای تحقق اهداف،امکان‌پذیرنماید. مزیت رقابتی یک سازمان رسانه‌ای یادگیرنده، دانایی است. این سازمان،می‌تواندنیازهای محیطی خودراتشخیص دهد و ابزارهماهنگی با آن‌ها رافراهم سازد و خودرابه محل یادگیری تبدیل نماید.لذاباتوانمندسازی مخاطبان دریک سازمان رسانه‌ای،ازطریق انتقال دانش وافزایش کیفیت یادگیری درآن سازمان،شرایط متحول شدند وایجادسازمان یادگیرنده مهیاخواهدشد.

در عصر هم‌راستایی دانش و فناوری، همزمان با رشد فناوری‌های نوین ارتباطی و همچنین گسترش اینترنت و فضای مجازی، نقش آموزش و اجرای فرایند یادگیری در عرصه‌های مختلف زندگی انسان‌ها متحول گشته است. هر یک از مخاطبان با حضور در فضای مجازی که به عنوان منبع غنی دانش و اطلاعات به روز شناخته شده است و امکانات بسیار زیادی را در زمینه علم و دانش در اختیار آن‌ها قرار می‌دهد، تمایل بر تغییر رفتار و افزایش سطح آگاهی خود دارند. آموزش دراین فضای مجازی با ویژگی‌های بی‌زمانی و بی‌مکانی، تعاملی بودن و … قابلیت‌های زیادی در زمینه آموزش و تعلیم و تربیت در اختیار کاربران خود قرار می‌دهد. مفاهیمی همچون مدارس هوشمند، مراکز الکترونیکی و دانشگاه مجازی و … اشاره به شیوه آموزشی دارد، که امروزه در مقابل آموزش سنتی و معمول جایگزین سیستم‌های آموزشی گردیده است.

یکی از مهم‌ترین تأثیرات رسانه‌ها، آگاه‌سازی بخش وسیعی از جامعه به صورت پایدار است. این رسانه‌ها، دانش عمومی و سرعت گردش اطلاعات را افزایش داده و نشر آن را تسهیل می‌کنند و اختلاف دانش بین اقشار اجتماعی که ناشی از اختلاف در جایگاه اجتماعی و سطح تحصیلات مخاطبان است را کاهش می‌دهد. افراد دانش‌آموخته‌تر، از مهارت‌های ارتباطی بیشتر، توانایی ادراک و توانایی تفسیر بهتر اطلاعات و همچنین حفظ و استفاده گزینشی از اطلاعات بیشتر برخوردار هستند. دانش قبلی بیشتر و وسیع‌تر در این افراد، امر فراگیری دانش جدید را تسهیل می‌کند. لذا رسانه ملی (تلویزیون) به عنوان یک رسانه آموزشی نقش بسزایی در رشد آموزش و یادگیری مخاطبان ایفا خواهد کرد. از آنجایی که سراسر زندگی عموم افراد جامعه را به شکل گسترده‌ای فرا گرفته است، با تهیه برنامه‌های آموزشی و برگزیده در حوزه یادگیری، نه تنها قشر خاصى از افراد جامعه آن هم به تعداد اندک و در زمان و ساعاتى محدود، بلکه تمامی مخاطبان در تمامى ساعات شبانه‌روز را تحت تأثیر محیط‌های آموزشی قرار خواهد داد. این رسانه علاوه بر انتقال صدا، تصاویر را منتقل می‌کند و از این لحاظ بر رادیو برتری دارد.

در اوایل دهه ۱۹۰۰ میلادی، به کارگیری تلویزیون در انتقال یادگیری با گسترش روش‌های پیشرفته و استفاده از آموزش غیر حضوری مبتنی بر فناوری رواج گرفت. در سال‌های ۱۹۶۰ با راه‌اندازی ایستگاه‌های اختصاصی تلویزیونی تحت عنوان تلویزیون آموزشی، ارتباط بین مدارس و تلویزیون عملا محقق گردید. تا سال ۱۹۷۲ تعداد ایستگاه‌های تلویزیون آموزشی در ایالات متحده به ۲۳۳ ایستگاه رسید. در این راستا، در برخی از دانشگاه‌های کشورهای توسعه یافته و صنعتی از جمله آمریکا، هند، ژاپن و آلمان، برنامه‌های آموزشی خاصی برای تبیین جایگاه تلویزیون آموزشی با هدف کسب تجربه‌های تحصیلی توسط دانشجویان از طریق تلویزیون و تحصیل همراه با فیلم‌های ویدئویی در دانشگاه‌های مجازی و مدارس هوشمند پیاده و به اجرا گذاشته شده است و همچنین، تحقیقاتی برای مقایسه آموزش سنتی و آموزش از طریق تلویزیون صورت گرفته است. سابقه ایجاد رویکرد تلویزیون آموزشی در ایران، مربوط به زمان ماقبل پیروزی انقلاب اسلامی و همکاری شبکه‌های تلویزیونی با دانشگاه‌های آموزش از راه دور با هدف ارائه آموزش‌هایی به دانشجویان در بستر رسانه ملی است. سال‌ها بعد، ضرورت استفاده از تلویزیون به عنوان وسیله‌ای تأثیرگذار مطرح گردیده و حتی فکر راه‌اندازی شبکه مستقلی به عنوان تلویزیون آموزشی ایجاد شد. لیکن ترویج این رویکرد جدید به اجرای تعدادی برنامه در شبکه آموزش، خلاصه شد. این شبکه نیز سطح دانش علمی مخاطبان را با نمایش دروس درسی و آموزشگاهی ارتقا داده و از تلویزیون برای آموزش دروس پایه‌های مختلف تحصیلی در صداوسیما استفاده وسیع و عمومی نمود.

آنچه مسلم است، در زمینه برقراری تعامل شبکه‌های تلویزیونی سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران،با نظام آموزش و یادگیری به شیوه نوین، در حقیقت تاکنون اقدامی صورت نگرفته است. درصورتی‌که به موجب توانایی‌های منحصر به فرد شیوه یادگیری الکترونیکی در پشتیبانی از ارتباطات تعاملی و مشارکتی در محیط‌های آموزشی پویا، می­توان با ورود به عرصه آموزش از راه دور از طریق تلویزیون‌های تعاملی، در حوزه آموزش و یادگیری به عنوان پیشتازان تکنولوژی آموزشی، از قابلیت‌های یادگیری الکترونیکی و آموزش مبتنی بر رسانه در جهت افزایش یادگیری مشارکتی در جامعه بهره‌گیری کرد. این شیوه جدید آموزشی که یادگیری مبتنی بر تلویزیون در فضای مجازی است، بر حسب محیطی که در آن عمل می‌کند، از ویژگی‌ها و قابلیت‌های فضای مجازی برای عملکردش در بستر رسانه استفاده می‌کند.شایان ذکر است با پیشرفت تکنولوژی‌های آموزشی در فضای مجازی و بهره‌گیری مخاطبان از این شیوه آموزش به صورت الکترونیک و همزمان با آن رواج تلویزیون‌های تعاملی، فکر استفاده از این رسانه ملی در امر آموزش، انقلابی نوین در امر آموزش از راه دور ایجاد خواهد نمود. زیرا افزایش دانش و علم و آموزش مخاطبان تلویزیونی در بستر فضای مجازی، موجب افزایش مهارت‌هایی همچون شناخت اطلاعاتی، توانایی به‌کارگیری تکنولوژی، مهارت‌های ارتباطاتی، قابلیت به‌کارگیری اطلاعات، توانایی تبدیل اطلاعات به دانش می‌شود. از طرفی رسانه ملی از انحصار اطلاعات بی‌رقیبی در جامعه ایران برخوردار است که به موجب به‌کارگیری تکنولوژی آموزشی جدید، بیش از پیش، نقش آموزشی این رسانه پررنگ‌تر خواهد شد.